Afscheid van Russell Means

23 october 2012

Afscheid van Russell Means

Commentaar door kapitein Paul Watson

Russell MeansRussell Means
Foto:  Lloyd Cunningham, Gannett/Argus Leader

In maart 1973 reisden David Garrick en ik vanuit Canada naar Zuid-Dakota. Het lukte ons om meer dan 32 kilometer door struiken en sneeuw te lopen en kruipen, en gewapende federale agenten te passeren totdat we het dorp Wounded Knee bereikten.

Ik was 22 jaar, onbezonnen, roekeloos en zeker naïef, maar ik had net Bury My Heart at Wounded Knee van Dee Brown gelezen en ik was vastbesloten om de American Indian Movement (AIM) te steunen.

Ik was daar om de bezetting van Wounded Knee door AIM te steunen en om verslag over de situatie uit te brengen aan Robert Hunter van de Vancouver Sun. Tevens was ik er om voor de wekelijkse krant van Vancouver, de Georgia Straight, over de ervaring te schrijven.

David en ik werden burgers van de onafhankelijke Oglala-natie van Wounded Knee, en Pedro Bissonette stempelde en tekende onze Canadese paspoorten om het te bewijzen. David en ik brachten een maand door in het belegerde dorp en ik bood me vrijwillig aan als verpleger. Omdat het voedsel opraakte moest op enkele krijgers na iedereen vertrekken, zodat er meer proviand overbleef voor de kleine groep achtergebleven verdedigers.

Zodoende kropen David en ik nogmaals door de sneeuw en de struiken terug naar Porcupine in het Pine Ridge reservaat, waar Dewy Brave Heart ons langs de knokploeg van Dickie Wilson en uit het reservaat loodste.
Het was een ervaring die ik nooit zal vergeten en tijdens mijn korte tijd in deze kleine groep van toegewijde en gepassioneerde leden van de American Indian Movement, geleid door Dennis Banks en Russell Means, heb ik veel waardevolle lessen geleerd.

Ik betreur het te horen dat Russell Means op de leeftijd van 72 jaar is overleden.

Ik herinner me hem heel goed. Hij was al een grote persoonlijkheid in 1973 en dat bleef hij tot de dag dat hij stierf. Mijn dierbaarste herinnering aan hem was op de dag dat hij met Leonard Crow Dog en Wallace Black Elk buiten de zweethut stond en met een klein groepje van ons sprak. De indruk die ik had was er een van een man die bereid was om te sterven voor waar hij in geloofde. En rechtvaardigheid voor zijn volk was waar hij in geloofde.

Hij sprak me slechts een keer aan toen hij me vroeg waarom ik daar was. Ik herinner me zijn woorden: "Wat brengt jou hier, helemaal vanuit Canada? Want je bent geen Indiaan, wel?"

Ik antwoordde, “Nee, misschien niet, maar misschien zouden we allemaal Indianen moeten zijn.”

Hij lachte. “Goed antwoord.” En hij liep weg.

Ik had de kans om hem enkele kleurrijke verhalen te horen vertellen en hem onder stressvolle omstandigheden te observeren. De plek was immers omsingeld door de officieren van de F.B.I., Bureau of Indian Affairs en Amerikaanse soldaten, die elke nacht duizenden kogels afvuurden richting het dorp. Ik herinner me de kogel nog goed die in het holst van de nacht langs mijn oor floot terwijl ik vanaf de katholieke kerk de heuvel af liep.

En wat ik zag en hoorde maakte indruk op mij. Ik zag een man met enorme moed en ongeëvenaarde passie. Hij had ook een bittere kant en er school zeker een onverholen woede in hem Maar ik heb nog nooit iemand ontmoet die zo duidelijk de eenvoudige maar krachtige Lakota oorlogskreet “Hoka Hey" gestalte gaf: het is een goede dag om te sterven!”

Russell was een moeilijke man om te doden, ondanks de risico’s die hij nam. Hij werd neergestoken in de gevangenis en hij overleefde verschillende schotwonden; één uit de revolver van een politieagent van Indian Affairs (1975), twee pogingen tot moord, een geschampt voorhoofd door een schot vanuit een auto (ook in 1975) en een wond in de borst door een andere moordenaar-in-spé in 1976.

Russell Means vocht niet alleen lijfelijk tegen de regering, maar ook in de rechtbank. Ondanks alle energie en sommen geld die de federale overheid uitgaf om hem in de gevangenis te krijgen, bracht Russell Means maar één jaar door in de staatsgevangenis toen hij voor “betrokkenheid bij een rel" veroordeeld werd.

Russell was meer dan alleen activist: hij was muzikant, schrijver, politicus en natuurlijk acteur, met als belangrijkste wapenfeit zijn rol in The Last of the Mohicans (de laatste der Mohikanen), en verder verscheen hij in ongeveer 30 films waaronder Natural Born Killers en Pocahontas. Ook stelde hij zich kandidaat voor het presidentschap.

Zoals het geval is bij elke activist en uitgesproken persoonlijkheid, hielden mensen van hem of ze haatten hem; daaraan kun je altijd zien of iemand een verschil maakt. Je kunt de wereld niet veranderen door iedereen tevreden te stellen, omdat een groot deel van de mensen zich tegen je zal keren als je opschudding veroorzaakt.

En Russell Means was een echte oproerkraaier want al sinds de welbekende Mayflower in 1620 aan land kwam had deze boot genaamd Amerika opschudding nodig.

En dat was nu juist wat Russell Means deed in 1970 toen hij een groep AIM activisten leidde bij de entering van de Mayflower II.

Critici hebben Russell van verschillende trucs beschuldigd en noemden hem een opportunist, een bedrieger en een lafaard.

Interessant. Niet dat het Russell Means een zorg zou zijn, maar de werkelijkheid is als volgt: hij was een man die zijn leven riskeerde voor zijn volk en zijn overtuigingen, en dat kan niet ontkend worden. Hij was een man die zich niet liet afschrikken door vier moordpogingen en die een tijd in de gevangenis doorbracht omdat hij opkwam voor waar hij in geloofde. Hij was een man die zichzelf kon uitdrukken door zijn schrijven, muziek en acteren. Hij was een man die de waarheid sprak tegen machthebbers.

Waarschijnlijk hebben alle critici, die “moedig” naar voren stappen om de overledene te bespotten en te beledigen, zelf weinig gedaan en nog nooit de uitdagingen ervaren die Russell Means tot de meest beroemde Indiaan sinds Crazy Horse, Geronimo en Sitting Bull maakte.

Ik kende Russell Means slechts kort, hoewel ik zijn carrière tientallen jaren lang met bewondering volgde. Hij leerde me mijn mannetje te staan tegen geduchte tegenstanders. Hij liet me zien dat passie gecombineerd met fantasie en moed de eigenschappen zijn die een krijger tot een echte held maken.

Wat fouten betreft, natuurlijk had hij fouten. Hij was een mens en ik heb nog nooit een mens zonder fouten ontmoet. Ik heb echter een aantal helden ontmoet en zij allen maakten fouten.

Zoals Abraham Lincoln eens opmerkte: “Laat me een man zonder gebreken zien en ik zal je een man zonder deugd laten zien.”

Hij had en zal altijd mijn bewondering en respect hebben.

Russell Means (10 november 1939 – 22 oktober 2012)

Waŋná wanáǧiyata níŋ na uŋ líla ičháŋteuŋšičapi, oíyokšiče ló. Éyaš óhiŋniyaŋ čhíksuya uŋk’úŋpi kte ló.
Vrij vertaald: je maakt nu de reis naar de spirituele wereld en wij zijn verdrietig. Maar we zullen je ons altijd blijven herinneren.

 

Evenementen:

27 april
Amsterdam, NDSM Vrijhaven
5 mei
Vlissingen
6 mei
Podium Mozaïek, Amsterdam

Sites werldwijd:

Australië België Brazilië Canada Chili Duitsland Europa Frankrijk Galápagos Global Hongarije Italië Nieuw Zeeland Spanje Verenigd Koninkrijk Verenigde Staten Zwitserland

Top Tweets:


Andere vertalingen:


Fiscaal Voordeel:

ANBI Logo

Onze partner: