Het laatste walvisstation

29 juli 2011

Het laatste walvisstation

Commentaar door Peter Hammarstedt, Eerste Officier, M/Y Brigitte Bardot

Deserted whaling station in vid Air. Photo: Simon AgerVerlaten walvisvangst station in vid Air.
Foto:Simon  Ager

De Faeröer eilanden zijn berucht vanwege de jaarlijkse slachting van grienden en andere kleine walvisachtigen, maar 25 jaar geleden schilderde ook het bloed van de grote walvissen de winderige kusten van deze eilanden karmijnrood.

Toen we afgemeerd lagen in Hvalvik bezochten Simon Ager, Megan Jolley en ikzelf, als bemanningsleden van de Brigitte Bardot, vid Air, één van de twee verlaten walvisstations die eens verantwoordelijk waren voor de verwerking van honderden grote walvissen per jaar, en slechts op korte loopafstand van de stad. De laatste vinvis werd in 1984 in vid Air de helling opgetrokken.

Dit laatste walvisstation blijft alleen behouden doordat het zeezout langzaam het gegolfde staal dat de blubbertanks en de stoommachines aan het zicht onttrekt, aan het terugwinnen is. In veel opzichten lijkt het alsof de walvisvangst op het station stopte in een onbewaakt ogenblik van bewustwording, veroorzaakt door de introductie van het wereldwijde moratorium op commerciële walvisvangst. Het lijkt alsof de walvisvaarders op een dag gingen werken, hun flensmessen en andere gereedschappen achterlieten, maar de volgende dag niet terugkeerden. Alsof de noodstop werd ingedrukt op een grote machine die het uitsterven aanstuurde, een machine die hier knarsetandend tot stilstand kwam.

Er is geen moeite gedaan het walvisstation schoon te maken. De grote ijzeren tanks, waarin eens walvisblubber in olie werd omgezet, stinken nog steeds naar vlees, en de grond tussen de gebouwen en de zee ligt bezaaid met de ribben en kaken van eens levende walvissen. Als de muren van de gebouwen op vid Air konden spreken, zouden ze ons waarschuwen dat het gevoel dat de oceanen onuitputtelijk zijn, nog niet zo lang geleden bijna de uitsterving van alle grote walvissoorten tot gevolg had. Ze zouden ons vertellen dat we van de geschiedenis moeten leren of anders gedoemd zijn deze te herhalen.

Peter Hammarstedt and Megan Jolley inspect whale remains. Photo: Simon AgerPeter Hammarstedt en Megan Jolley inspecteren walvisresten.
Foto: Simon Ager
Whale vertebrae inside whaling station. Photo: Simon AgerWalviswervels in het walvisstation.
Foto: Simon Ager

Wat vreemd is aan de houding van de Faeröers ten opzichte van de walvissen, is dat er heel weinig voorstanders zijn van een terugkeer naar de commerciële walvisvangst. Velen zijn voorstander van Sea Shepherd’s succesvolle interventies tegen de illegale slachting van walvissen in de Antarctische wateren door Japan. En toch is er een verrassend gebrekkig besef van de samenhang tussen de decimatie van grote walvissoorten en de voortgaande slachting van grienden.
Het meest gehoorde argument is dat de grienden talrijk zijn. De lokale bevolking vertelde ons dat de griendenpopulatie in de Noord-Atlantische Oceaan op wel 700.000 wordt geschat. Er is echter een goede reden om de lang-vinnige griend op de lijst van bedreigde diersoorten te zetten in het kader van de Conventie van Internationale Handel in Bedreigde Diersoorten (CITES). De griend is internationaal beschermd tegen de jacht omdat er geen exacte cijfers zijn en niemand echt weet hoeveel grienden er zijn.

Peter Hammarstedt displays an old flensing knife. Photo: Simon AgerPeter Hammarstedt laat een oud flensmes zien. Foto: Simon Ager

Wat we wel weten is dat het ecologische zelfmoord is om van minder als het voorzorgsbeginsel uit te gaan. We moeten van de kleinste gemene deler uitgaan, en zo lang de internationale wetenschappelijke gemeenschap de griend als bedreigd beschouwt is de complete destructie van gehele scholen grienden, die complexe sociale groepen vormen die zich in de loop der eeuwen zowel sociaal als genetisch hebben geëvolueerd, een bespotting van het milieu.

De opvatting dat de jacht op welke walvissoort dan ook op de een of andere manier duurzaam is, is dezelfde opvatting die op vid Air heerste voordat er een totaal moratorium nodig was om de grote walvissen te redden. De opzettelijke inflatie van statistieken wat betreft aantallen zeezoogdieren is gebruikt om elke slachting van wilde dieren te rechtvaardigen, van het knuppelen van zadelrobben in Oost-Canada tot het harpoeneren van walvissen in de Antarctische wateren.

Het walvisstation op vid Air staat symbool voor de tijd, nog niet zo lang geleden, dat een combinatie van onwetendheid en schaamteloze minachting ons bijna beroofden van een van de grootste schatten van de natuur. De Sundini fjord eist geen levens meer van gewone vinvissen, maar slechts twee jaar geleden stierven hier enkele honderden grienden. Griendenschedels spoelen nog steeds aan op het strand waar de Brigitte Bardot is afgemeerd. Als de walvisvaarders van Hvalvik hadden opgekeken van hun bloedbad die dag, dan hadden ze kunnen zien dat niet ver buiten hun gezichtsveld het walvisstation op vid Air de tijd markeert met haar verval, boekdelen sprekend over het feit dat de walvisvangst tot het verleden behoort.

 

Evenementen:

27 april
Amsterdam, NDSM Vrijhaven
5 mei
Vlissingen
6 mei
Podium Mozaïek, Amsterdam

Sites werldwijd:

Australië België Brazilië Canada Chili Duitsland Europa Frankrijk Galápagos Global Hongarije Italië Nieuw Zeeland Spanje Verenigd Koninkrijk Verenigde Staten Zwitserland

Top Tweets:


Andere vertalingen:


Fiscaal Voordeel:

ANBI Logo

Onze partner: